Khảo sát sự xuất hiện, phân bố và rủi ro môi trường của hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) trong nước mặt và trầm tích bề mặt hồ tây, Hà Nội, Việt Nam

  • Vũ Thu Huyền Khoa Biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, 41A Phú Diễn, phường Phú Diễn, Hà Nội, Việt Nam
  • Vũ Đức Toàn Khoa Hóa và Môi trường, Trường Đại học Thủy Lợi, 175 Tây Sơn, phường Kim Liên, Hà Nội, Việt Nam
Từ khóa: trầm tích, nước, hydrocarbon thơm đa vòng, rủi ro môi trường

Tóm tắt

Nghiên cứu này khảo sát 16 hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) ưu tiên trong nước mặt và trầm tích bề mặt Hồ Tây, hồ nước ngọt nội đô lớn nhất Hà Nội, tại 20 vị trí quan trắc vào mùa khô (tháng 5/2022) và cuối mùa mưa (tháng 11/2022) bằng phương pháp GC-MS. Tổng nồng độ 16 PAH (Σ16PAH) trung bình trong nước đạt 25,67 ng/L (tháng 5) và 22,62 ng/L (tháng 11), giảm 11,9%; trong trầm tích đạt 28,24 và 29,73 ng/g khối lượng khô (KLK), tăng 5,3%, phản ánh sự tích lũy PAH vào trầm tích qua mùa mưa. PAH phân tử lượng thấp (2–3 vòng) chiếm ưu thế trong nước (52,1%), PAH phân tử lượng cao (4–6 vòng) chiếm ưu thế trong trầm tích (72,0%); hệ số phân bố trầm tích – nước (Kd) trung bình của nhóm phân tử lượng cao lớn hơn khoảng 2,5 lần, phù hợp với cơ chế phân bố theo tính kỵ nước. Các tỷ số chẩn đoán cho thấy PAH chủ yếu có nguồn gốc nhiệt phân từ giao thông và đốt sinh khối/than. Nồng độ PAH trong trầm tích đều thấp hơn ngưỡng ERL, TEC và giới hạn của QCVN 43:2025/BNNMT; chỉ số mERMQ (0,89 × 10−3–2,11 × 10−3) thấp hơn ngưỡng 0,1 khoảng 50–100 lần, cho thấy rủi ro sinh thái đối với sinh vật đáy ở mức thấp. Kết quả cung cấp bộ dữ liệu nền phục vụ quan trắc và quản lý môi trường Hồ Tây.

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.
Xuất bản
05-11-2026
Chuyên mục
Bài báo khoa học