Bố trí rãnh thoát nước mặt bám địa hình trên mô hình số độ cao nhằm giảm nguy cơ mất ổn định mái dốc khi mưa

  • Phạm Việt Anh Khoa Cầu Đường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
  • Ngô Thị Thanh Tươi Khoa Kinh tế và Quản lý Xây dựng, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
  • Nguyễn Phương Thúy Khoa Kinh tế và Quản lý Xây dựng, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
Từ khóa: ổn định mái dốc, thoát nước mặt, bố trí rãnh bám địa hình, mô hình số độ cao, tối ưu hóa Pareto, dòng chảy tràn liên kết rãnh

Tóm tắt

Các giải pháp ổn định mái dốc hiện nay chủ yếu là gia cố cơ học, tốn kém và khó triển khai; kiểm soát nước chảy tràn bề mặt, tác động trực tiếp vào tác nhân gây mất ổn định, hiếm khi được thiết kế có hệ thống. Bài báo đề xuất giải pháp thu gom nước mặt bằng mạng rãnh bám địa hình và dùng mô hình số để kiểm tra hiệu quả. Quy trình gồm tạo tự động mạng rãnh (rãnh ngang theo đồng mức, rãnh dọc theo tụ thủy) từ mô hình số độ cao (DEM), mô hình dòng chảy tràn liên kết rãnh DCOF tính chiều dài chảy tràn tích lũy Lup, ứng suất cắt τ và thời gian tập trung nước tc, và tối ưu hóa Pareto giữa tỷ lệ diện tích có τ vượt ngưỡng xói (f1) và tổng chiều dài rãnh (f2) trên 25 tổ hợp khoảng cách cao độ ∆h và ngưỡng diện tích tụ nước accthr. Giải pháp được kiểm nghiệm trên mái taluy tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai (5,0 ha), mưa 90–180 mm/h. Tại 180 mm/h, phương án có f1 nhỏ nhất (KB2) giảm Lup cực đại 71,4% (185,9 xuống 53,2 m), tỷ lệ diện tích vượt ngưỡng từ 63,0% xuống 14,4% và thời gian tập trung nước từ 0,9 xuống 0,4 phút: nước trên mái ít hơn, tồn tại ngắn hơn, xói giảm rõ rệt. Khoảng cách cao độ giữa các rãnh ngang chi phối hiệu quả. Giải pháp không trực tiếp làm tăng hệ số an toàn; nghiên cứu chưa phân tích thấm.

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.
Xuất bản
05-11-2026
Chuyên mục
Bài báo khoa học