Bố trí rãnh thoát nước mặt bám địa hình trên mô hình số độ cao nhằm giảm nguy cơ mất ổn định mái dốc khi mưa
Tóm tắt
Các giải pháp ổn định mái dốc hiện nay chủ yếu là gia cố cơ học, tốn kém và khó triển khai; kiểm soát nước chảy tràn bề mặt, tác động trực tiếp vào tác nhân gây mất ổn định, hiếm khi được thiết kế có hệ thống. Bài báo đề xuất giải pháp thu gom nước mặt bằng mạng rãnh bám địa hình và dùng mô hình số để kiểm tra hiệu quả. Quy trình gồm tạo tự động mạng rãnh (rãnh ngang theo đồng mức, rãnh dọc theo tụ thủy) từ mô hình số độ cao (DEM), mô hình dòng chảy tràn liên kết rãnh DCOF tính chiều dài chảy tràn tích lũy Lup, ứng suất cắt τ và thời gian tập trung nước tc, và tối ưu hóa Pareto giữa tỷ lệ diện tích có τ vượt ngưỡng xói (f1) và tổng chiều dài rãnh (f2) trên 25 tổ hợp khoảng cách cao độ ∆h và ngưỡng diện tích tụ nước accthr. Giải pháp được kiểm nghiệm trên mái taluy tại phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai (5,0 ha), mưa 90–180 mm/h. Tại 180 mm/h, phương án có f1 nhỏ nhất (KB2) giảm Lup cực đại 71,4% (185,9 xuống 53,2 m), tỷ lệ diện tích vượt ngưỡng từ 63,0% xuống 14,4% và thời gian tập trung nước từ 0,9 xuống 0,4 phút: nước trên mái ít hơn, tồn tại ngắn hơn, xói giảm rõ rệt. Khoảng cách cao độ giữa các rãnh ngang chi phối hiệu quả. Giải pháp không trực tiếp làm tăng hệ số an toàn; nghiên cứu chưa phân tích thấm.
Tải xuống
Bản quyền (c) 2026 Trường Đại học Xây dựng Hà Nội
Tác phẩm này được cấp phép theo giấy phép Giấy phép Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Giấy phép Quốc tế .
1. Tác giả chuyển giao toàn bộ bản quyền bài báo cho Tạp chí Khoa học Công nghệ Xây dựng (TCKHCNXD) – Trường Đại học Xây dựng Hà Nội (ĐHXDHN), bao gồm quyền xuất bản, tái bản, truyền tải, bán và phân phối toàn bộ hoặc một phần bài báo trong các ấn bản điện tử và in của Tạp chí, trong tất cả các phương tiện truyền thông được biết đến hoặc phát triển sau này.
2. Bằng cách chuyển giao bản quyền này cho TCKHCNXD, việc sao chép, đăng, truyền tải, phân phối hoặc sử dụng toàn bộ hoặc một phần bài báo bằng bất kỳ phương tiện nào bởi Tác giả đều yêu cầu phải trích dẫn đến Tạp chí một cách phù hợp về hình thức và nội dung, bao gồm: tiêu đề của bài báo, tên các tác giả, tên tạp chí, tập, số, năm, chủ sở hữu bản quyền theo quy định của Tạp chí, số DOI. Khuyến khích đưa kèm đường dẫn (Link) của bài báo đăng trên trang web của Tạp chí.
3. Tác giả và công ty/cơ quan chủ quản đồng ý rằng tất cả các bản sao của bài báo cuối cùng được xuất bản hoặc bất kỳ phần nào được phân phối hoặc đăng bởi họ ở dạng in hoặc điện tử như cho phép ở đây sẽ bao gồm thông báo về bản quyền theo quy định trong Tạp chí và trích dẫn đầy đủ đến Tạp chí như được công bố trên trang web.




