Ảnh hưởng của hình dạng hạt tới đặc trưng cơ học của lớp đá ballast dưới tải trọng nén đẳng hướng

  • Vũ Đức Chung Khoa Xây dựng Công trình thủy, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
  • Thái Hồng Nam Khoa Cầu Đường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, số 55 đường Giải Phóng, phường Bạch Mai, Hà Nội, Việt Nam
Từ khóa: Phương pháp phần tử rời rạc (DEM), hạt đá ballast, hạt hình đa diện không đều, cấu trúc vi mô, ứng xử cơ học, đường sắt

Tóm tắt

Lớp đá ballast là bộ phận thiết yếu trong hệ thống đường sắt, tuy nhiên phần lớn các nghiên cứu hiện nay vẫn mô phỏng hạt ballast dưới dạng hình cầu, chưa phản ánh đúng hình dạng đa diện góc cạnh trong thực tế. Trong nghiên cứu này, thuật toán DEM tiên tiến được sử dụng để mô phỏng hệ gồm 8000 hạt ballast đa diện ngẫu nhiên 16 mặt chịu tải trọng nén đẳng hướng, đồng thời so sánh với tập hợp hạt cầu tương đương. Kết quả cho thấy hệ số lấp đầy của tập hợp hạt ballast đạt giá trị cao hơn đáng kể so với tập hợp hạt cầu, chủ yếu nhờ hình dạng góc cạnh của các hạt ballast, cho phép chúng sắp xếp và lấp đầy không gian hiệu quả hơn. Dưới tải trọng nén, tập hợp hạt ballast phát triển nhiều dạng tiếp xúc khác nhau bao gồm tiếp xúc đơn, đôi và ba. Mặc dù tiếp xúc đôi và ba chiếm tỷ lệ ít hơn tiếp xúc đơn, chúng đóng vai trò chủ đạo trong việc truyền các lực lớn và quyết định khả năng chịu tải của toàn hệ. Số ràng buộc cơ học trung bình của tập hợp hạt ballast lớn hơn gấp đôi so với tập hợp hạt cầu, phản ánh mức độ khóa liên kết cao hơn và khả năng truyền tải trọng hiệu quả hơn. Các kết quả thu được góp phần làm sáng tỏ các cơ chế vi mô chi phối tính chất cơ học vĩ mô của tập hợp đá ballast đa diện, đồng thời khẳng định sự cần thiết của việc mô phỏng hình dạng hạt ballast thực tế trong các bài toán phục vụ thiết kế, bảo trì đường sắt.

Tải xuống

Dữ liệu tải xuống chưa có sẵn.
Xuất bản
05-11-2026
Chuyên mục
Bài báo khoa học